Chu Kỳ Kinh Tế – Cơ Hội & Thách Thức Cho Nhà Đầu Tư – Phần 1
Phần 1: Tìm hiểu về chu kỳ kinh tế

1. Chu kỳ kinh tế là gì?

Trong một nền kinh tế, các chuyên gia thường quan tâm nhiều nhất đến khái niệm Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). GDP được định nghĩa là lượng hàng hóa và dịch vụ được sản xuất ra của một nền kinh tế trong một khoảng thời gian xác định (thường là một năm).

Trong dài hạn, GDP có xu hướng tăng trưởng qua các năm nhờ vào sự gia tăng của lực lượng lao động, vốn và từ áp dụng tiến bộ của kỹ thuật công nghệ vào sản xuất. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, đôi khi GDP lại suy giảm đi chứ không tiếp tục tăng trưởng ở một số thời điểm. Các doanh nghiệp nhận thấy nhu cầu của thị trường suy giảm nên đã giảm việc cung ứng lượng hàng hóa và dịch vụ. Đồng thời các doanh nghiệp này cũng tiến hành cắt giảm sản xuất (giảm việc sử dụng thiết bị, nhà máy), sa thải lao động (tỷ lệ thất nghiệp gia tăng). Việc giảm sản xuất lượng hàng hóa và dịch vụ này, nền kinh tế đối mặt với việc suy giảm GDP thực tế cũng như giảm thu nhập. Thời kỳ này (thu nhập giảm và thất nghiệp tăng) được gọi là suy thoái kinh tế (recession), nếu tình trạng này kéo dài và trầm trọng hơn thì được gọi là khủng khoảng kinh tế (depression).

Chu kỳ kinh tế là các biến động – sự tăng và giảm của GDP giữa các giai đoạn tăng trưởng và suy thoái- của một nền kinh tế xung quanh xu hướng tăng trưởng của nền kinh tế đó.

2. Các giai đoạn của 1 chu kỳ kinh tế

Một chu kỳ kinh tế điển hình bao gồm bốn giai đoạn:

  1. Giai đoạn đáy (điểm thấp nhất – TROUGH) : là giai đoạn suy thoái nhất của nền kinh tế
  2. Giai đoạn tăng trưởng: là giai đoạn bắt đầu từ đáy phát triển lên đến đỉnh của một chu kỳ kinh tế
  3. Giai đoạn đỉnh (điểm cao nhất – PEAK): là giai đoạn phát triển hưng thịnh nhất của nền kinh tế
  4. Giai đoạn suy thoái: là khoảng thời gian từ sau nền kinh tế đã tăng trưởng đến đỉnh rồi bắt đầu suy giảm xuống đáy.

Trong giai đoạn tăng trưởng, hầu hết các hoạt động kinh tế đều mở rộng, gia tăng (dù một số lĩnh vực kinh tế riêng lẻ có thể không tăng trưởng).

Trong giai đoạn suy thoái (ở mức độ trầm trọng là khủng hoảng), hầu hết các hoạt động kinh tế đều suy giảm (mặc dù một số lĩnh vực riêng lẻ có thể vẫn tăng trưởng). Đỉnh và đáy được xem là các điểm ngoặt (turning point) của một chu kỳ kinh tế.

3. Đặc điểm nhận biết các giai đoạn của chu kỳ kinh tế

Giai đoạn phục hồi Giai đoạn hậu tăng trưởng (tăng trưởng mạnh) Giai đoạn đỉnh Giai đoạn suy thoái
Các hoạt động kinh tế – Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), hoạt động sản xuất công nghiệp, và các hoạt động kinh tế khác ổn định và bắt đầu tăng trưởng Các chỉ tiêu đo lường cho thấy có sự tăng tốc trong tăng trưởng kinh tế Các chỉ tiêu đo lường cho thấy có sự giảm tốc trong tăng trưởng kinh tế Các chỉ tiêu đo lường cho thấy sự suy giảm hoàn toàn
Tình hình việc làm – Việc sa thải giảm, nhưng tỷ lệ thất nghiệp vẫn còn cao
– Doanh nghiệp chưa có xu hướng tuyển lao động mới, mà chỉ tạm tuyển lao động thời vụ và yêu cầu lao động hiện tại làm tăng ca
– Doanh nghiệp bắt đầu tuyển nhân viên làm việc toàn thời gian (full-time) 
– Tỷ lệ thất nghiệp giảm
– Doanh nghiệp giảm tốc độ tuyển dụng
– Tỷ lệ thất nghiệp vẫn tiếp tục giảm nhưng với tốc độ giảm dần
– Doanh nghiệp trước tiên chỉ giảm giờ làm việc, ngừng tuyển thêm lao động mới. Nếu tình hình vẫn tiếp tục xấu đi thì bắt đầu sa thải lao động
– Tỷ lệ thất nghiệp tăng
Tình hình chi tiêu và Đầu tư sản xuất – Xu hướng tăng trong việc đầu tư bất động sản, chi tiêu cho hàng hóa lâu bền (Durable goods)
– Xu hướng tăng các đơn đặt hàng của những trang thiết bị sản xuất đơn giản
– Xu hướng đầu tư, chi tiêu tăng rõ ràng hơn
– Doanh nghiệp bắt đầu đặt hàng các trang thiết bị phức tạp trong các ngành công nghiệp nặng và các ngành xây dựng
– Chi tiêu cho tài sản cố định vẫn tăng, nhưng tốc độ bắt đầu chậm lại – Giảm chi tiêu trong các ngành sản xuất công nghiệp
– Giảm đầu tư bất động sản
– Giảm chi tiêu cho hàng hóa lâu bền
– Giảm đơn đặt hàng của các trang thiết bị mới
Lạm phát Lạm phát vừa phải và tiếp tục giảm Lạm phát tăng nhẹ Lạm phát tăng tốc Lạm phát giảm tốc nhưng có độ trễ

 

* Khi nào thì giai đoạn suy thoái bắt đầu?

Một cuộc suy thoái được xem là đã bắt đầu khi một nền kinh tế trải qua hai quý liên tiếp với tình trạng tăng trưởng GDP thực tế (Real GDP) có giá trị âm. Tăng trưởng GDP thực tế là thước đo của mức tăng trưởng đã có điều chỉnh lạm phát của một nền kinh tế. Quy tắc này có thể không chỉ ra suy thoái nếu tăng trưởng GDP thực tế là âm trong một quý, hơi tích cực trong quý tiếp theo và một lần nữa lại âm trong quý tiếp theo.

Cục nghiên cứu kinh tế quốc gia (The National Bureau of Economic Research – NBER) là tổ chức chuyên cung cấp báo cáo về chu kỳ kinh tế tại Hoa Kỳ. NBER phân tích nhiều chuỗi dữ liệu về việc làm, sản xuất công nghiệp và tình hình bán hàng. Do tính chất “trễ” (lag) của dữ liệu (các dữ liệu sơ bộ đã được phát hành có thể bị thay đổi/điều chỉnh lại sau thời gian cả năm trời).

 

4. Kết luận

Về lý thuyết, thuật ngữ chu kỳ kinh tế có thể khiến chúng ta nghĩ rằng các biến động kinh tế này luôn diễn ra đều đặn và có thể được dự báo trước. Tuy nhiên trên thực tế, các biến động kinh tế diễn ra không đều đặn và khó dự báo chính xác. Các chu kỳ sẽ lặp đi lặp lại theo thời gian, nhưng không mang tính định kỳ. Quy mô ảnh hưởng và tác động của các chu kỳ cũng khác nhau.

Mặc dù lịch sử không bao giờ được lặp lại một cách chính xác, những kiến thức về các mẫu hình của chu kỳ kinh tế có thể giúp chúng ta trong việc phân tích tình hình kinh tế hiện tại cũng như dự báo xu hướng tương lai của một nền kinh tế.

Osmia Training

Bài viết liên quan:

+ Chu Kỳ Kinh Tế – Cơ Hội & Thách Thức Cho Nhà Đầu Tư – Phần 2

+ Chu Kỳ Kinh Tế – Cơ Hội & Thách Thức Cho Nhà Đầu Tư – Phần 3

+ Chu Kỳ Kinh Tế – Cơ Hội & Thách Thức Cho Nhà Đầu Tư – Phần 4

 

#ChuKyKinhTe1 #BusinessCycle1 #ChuKyKinhTeCoHoiThachThucChoNhaDauTu1 #Osmia #training #daotao #chungkhoan #dautugiatri